Controles FOD Economie bij vastgoedmakelaars toegelicht: antiwitwas

De Economische Inspectie voert in 2026 een algemeen onderzoek uit bij onder meer vastgoedmakelaars. Ze gaat daarbij na of de verschillende aspecten van de wetgeving worden nageleefd. Vandaag lichten we een laatste controlepunt toe, zijnde de antiwitwasverplichtingen, zoals vastgelegd in de Wet van 18 september 2017 en het KB van 1 april 2022. 

Meer info over dit thema vind je in onze handleiding anti-witwas en op onze samenvattende webpagina. Op deze pagina is een lijst met atypische verrichtingen terug te vinden. 

De 10 antiwitwasverplichtingen samengevat:

1. Ken je cliënt: je dient je klanten en hun eventuele lasthebbers te identificeren en hun identiteit te verifiëren, aan de hand van de nodige bewijsstukken. Daarnaast is de identificatie en identiteitsverificatie van de uiteindelijke begunstigde vereist. Ook de tegenpartij moet je identificeren.

2. Risicobeoordeling en cliëntacceptatiebeleid: maak aan algemene risicobeoordeling en stippel een cliëntacceptatiebeleid uit, aangepast aan het risicoprofiel van de klanten. Naarmate het risico hoger wordt, moet je meer voorzorgsmaatregelen nemen. Het antiwitwasreglement voorziet in eenniet-exhaustieve lijst met transacties als mogelijk risico, waarmee je de mate waarin je je cliënt kan aanvaarden, bepaalt.

3. Waakzaamheid: Na de aanvaarding van de cliënt moet je als vastgoedmakelaar ook waakzaamheid aan de dag leggen ten aanzien van de occasionele verrichtingen, alsook een doorlopende waakzaamheid ten aanzien van de verrichtingen die gedurende de zakelijke relatie worden uitgevoerd. Hiervan moet je een schriftelijk verslag opstellen. Je onderzoekt, voor zover mogelijk, de achtergrond en het doel van verrichtingen die aan bepaalde voorwaarden voldoen. Wees ook waakzaam bij derde landen met een hoog risico, belastingparadijzen, politiek prominente personen en personen verdacht van terrorisme. De antiwitwastool is een handig hulpmiddel.

4. Meldingsplicht aan de CFI: geef elk vermoeden van witwas of terreurfinanciering door aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI). De kennisgeving gebeurt door de antiwitwasverantwoordelijke via de goAML-applicatie. De CFI kan zich verzetten tegen de verrichting. De cliënt of derden mogen niet op de hoogte worden gesteld van het feit dat informatie aan de cel werd gemeld. 

5. Stel een antiwitwasverantwoordelijke aan: in elk vastgoedkantoor moet er een antiwitwasverantwoordelijke zijn die de contactpersoon is voor de CFI en de FOD Economie bij eventuele vragen.

6. Bewaren van gegevens: bewaar de identificatiegegevens, (met afschrift van het bewijs of het resultaat van de raadpleging van een informatiebron, en dit gedurende 10 jaar), de bewijsstukken en registraties van verrichtingen (gedurende 10 jaar) en het geschreven verslag van de analyse van de atypische verrichtingen.

7. Vormingsplicht: zowel vastgoedmakelaars als hun medewerkers moeten vertrouwd zijn met de bepalingen uit de anti-witwaswet. Duik in ons vormingsaanbod. 

8. Betalen van CFI-bijdrage: jaarlijks betaal je een CFI-bijdrage, die vervat zit in je lidgeld en het BIV doorstort aan de CFI. Syndici betalen deze bijdrage niet.

9. Strikt cashverbod: er geldt een totaal cashverbod bij de aankoop van vastgoed. De prijs van de verkoop van een onroerend goed mag enkel vereffend worden via overschrijving of cheque. 

10. Vermeld het rekeningnummer in de verkoopovereenkomst: de verkoopovereenkomst moet het rekeningnummer en de identiteit van de houders van die rekeningen vermelden die gedebiteerd werd of zal worden om de prijs en, in voorkomend geval, het voorschot over te dragen.

De overzichtspagina met alle verplichtingen die de Economische Inspectie controleert, vind je hier. In onze themabundel rond antiwitwas vind je een uitgebreide verzameling informatie en documenten over de verplichtingen die je ter zake als vastgoedmakelaar hebt. Ontdek er essentiële bronnen die helpen de regels en voorschriften te begrijpen en na te leven.