Evolutie en impact van conformiteitsonderzoeken bevraagd

In een recente schriftelijke vraag aan Vlaams minister van Wonen Melissa Depraetere (functie momenteel waargenomen door Hans Bonte), werd gepeild naar de evolutie en impact van conformiteitsonderzoeken- en attesten. De minister gaf daarbij aan dat ze het conformiteitsattest op termijn wil verplichten voor de gehele Vlaamse huurmarkt en hiervoor de precieze modaliteiten zal uitwerken. Vandaag is ongeveer in een op drie Vlaamse gemeenten een conformiteitsattest verplicht. 

Elke woning in Vlaanderen moet aan een aantal minimale kwaliteitseisen voldoen op het vlak van veiligheid, gezondheid en woningkwaliteit. Deze woningkwaliteitsnormen zitten vervat in de Vlaamse Codex Wonen. Een woning die niet aan deze normen voldoet, mag niet te huur worden gesteld. Een conformiteitsonderzoek geeft aan of een woning voldoet. Is de woning in orde, dan ontvangt de eigenaar een conformiteitsattest. Bij (ernstige) gebreken kan worden overgegaan tot een ongeschiktheidsverklaring of onbewoonbaarheidsverklaring. 

In de periode 2020 tot 2024 werden 192.282 conformiteitsonderzoeken uitgevoerd, waarvan 77% door de gemeenten. De overige 23% werd uitgevoerd door inspecteurs van Wonen Vlaanderen. Alles samen werden in die periode 85.885 conformiteitsattesten afgeleverd. De gemeentelijke inspecteurs voerden hoofdzakelijk onderzoeken uit in het kader van een verplichte afgifte van het attest. Inspecteurs van Wonen Vlaanderen zijn beperkter bevoegd en traden voornamelijk op bij administratieve procedures tot ongeschikt- of onbewoonbaarheidsverklaringen en bij gerechtelijke procedures. Het onderzoek wordt uitgevoerd d.m.v. een technisch verslag dat 3 categorieën van gebreken bevat.

Bijna 52% van de woningen was in orde na onderzoek. 48% bleek ongeschikt te zijn en 0,1% onbewoonbaar. Na hercontroles van de woningen met gebreken voldeed uiteindelijk 74,4% van de onderzochte woningen. Iets meer dan 25% bleef ongeschikt. 0,024% was onbewoonbaar.

De vastgestelde gebreken op de private huurmarkt houden voornamelijk verband met voornamelijk veiligheids- en gezondheidsrisico’s (o.a. ontbreken van rookmelders), vocht, elektrische installaties en trappen, overlopen en borstweringen. De minister gaf aan te zullen inzetten op info en sensibilisering gezien de minimale kwaliteitsnormen nog te weinig gekend blijken.