De praktische bekwaamheidstest: de beslissende stap

De praktische bekwaamheidstest is de laatste en tevens beslissende stap in het parcours van de stagiair.

Wat is de praktische bekwaamheidstest en wat is het doel ervan?

Op het einde van de stage worden de stagiairs onderworpen aan een praktische bekwaamheidstest. De praktische bekwaamheidstest gaat na in hoeverre je als stagiair ‘bekwaam’ bent om toe te treden tot het werkveld en bestaat uit een schriftelijk en een mondeling gedeelte. Wie slaagt met minimum 60% voor zijn schriftelijk onderdeel, mag de mondelinge proef aanvatten. Het is de laatste stap die je moet zetten alvorens je aan de slag kan in de hoedanigheid van titularis. In tegenstelling tot de competentietest, die richtinggevend is, is de praktische bekwaamheidstest wél een echt examen waar je voor moet slagen.

Wanneer en hoe moet ik de praktische bekwaamheidstest afleggen?

Je kan maar tot de praktische bekwaamheidstest worden toegelaten als je alle wettelijke en reglementaire verplichtingen hebt nageleefd. Zo moet de Uitvoerende Kamer voor stagiairs die ingeschreven zijn op de lijst van stagiairs vóór 2019 in het bezit zijn van: de stageverslagen, het evaluatieformulier van de stagemeester, een recent attest van aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds en een bewijs van een derdenrekening (dit laatste enkel als je ingeschreven bent op de kolom van de bemiddelaars). Als je daarnaast ook alle e-learningcursussen gevolgd hebt, zal de Uitvoerende Kamer kort nadien beslissen of je toegelaten wordt tot de praktische bekwaamheidstest en of je deze dus mag komen afleggen.

Stagiairs die ingeschreven zijn op de lijst van stagiairs sinds 1 januari 2019 moeten het verloop van hun stage nauwgezet bijhouden en documenteren via de stagetool in hun persoonlijke account. Daar kunnen ze ook de documenten uploaden die nodig zijn alvorens de stage te kunnen afronden. In de tool kan in één oogopslag nagegaan worden welke documenten al werden bezorgd en welke eventueel nog ontbreken. Hetzelfde geldt voor de gevolgde e-learningscursussen.

Voor alle stagiairs, ongeacht het moment van je inschrijving geldt dat...

je in geval van inschrijving op één deelkolom (kolom ‘bemiddelaars’ of kolom ‘syndici’), je als stagiair tweehonderd dagen beroepspraktijk moet aantonen (de stageduur is minimaal twaalf maanden, maximaal zesendertig maanden). Als je je op beide kolommen inschrijft, zal de tweede stage uit een extra 100 dagen beroepspraktijk bestaan. Beide stages kunnen door elkaar gelopen worden. Zo is het bijvoorbeeld perfect mogelijk om 3,5 dagen per week stage te lopen als bemiddelaar en 1,5 dag per week als syndicus. Voor wat betreft de (schriftelijke en mondelinge) bekwaamheidsproef moet de hoofdstage eerst als geldig gevalideerd worden (d.w.z. dat je toestemming kreeg om de bekwaamheidsproeven af te leggen) vooraleer je de bekwaamheidsproeven voor de bijkomende stage kan afleggen.

Als je de stageactiviteiten in hoofdberoep uitoefent kan je de stage dus na één jaar afronden en je inschrijven voor de praktische bekwaamheidstest, voor zover de 200 dagen beroepspraktijk zijn volbracht. Per gelopen stage dien je een bekwaamheidsproef af te leggen. Als je dus twee aparte stages loopt om titularis te worden op de beide deelkolommen, moet je ook voor elke activiteit een bekwaamheidsproef afleggen. 

De praktische bekwaamheidstest moet sowieso afgelegd worden uiterlijk binnen de drie jaar nadat je als stagiair bent ingeschreven, zoniet word je ambtshalve weggelaten. Het is belangrijk om niet te wachten tot wanneer deze drie jaar bijna zijn afgelopen, maar om je tijdig in te schrijven van zodra je stage is volbracht (minstens 3 maand voor je datum van “einde statuut”)!

Een voorbeeld:

Je bent stagiair-bemiddelaar sinds 3/03/2018. Je kan ten vroegste je laatste stageverslag en de bijhorende documenten ter afronding van je stage indienen - na één jaar - op 3/03/2019. Je schrijft je best in voor de praktische bekwaamheidstest vóór 3/12/2020 want je moet voor beide onderdelen (schriftelijk én mondeling) geslaagd zijn tegen ten laatste 2/03/2021. Als dat niet lukt, dan word je op 3/03/2021 ambtshalve weggelaten op de desbetreffende deelkolom. Vraag je daarna je éénmalige wederinschrijving aan, dan herbegint je stage van nul af aan bij een andere stagemeester. De afronding van je stage laten aanslepen kan dus verregaande gevolgen hebben.

Voor het schriftelijk gedeelte kan je (online) een datum kiezen uit een lijst met mogelijke data. Je kan dit pas doen indien de Uitvoerende Kamer je heeft toegelaten om de praktische bekwaamheidstest af te leggen. Pas nadat je voor dit onderdeel geslaagd bent, nodigen we je uit om het mondeling gedeelte te komen afleggen bij ons in de Luxemburgstraat 16B in Brussel.

Je kan niet zelf een datum voor je mondeling examen kiezen. Ons secretariaat zal je deze datum schriftelijk meedelen. Je mag er op rekenen dat de mondelinge proef gemiddeld zo’n 5 à 6 weken na de schriftelijke proef komt. Hou er rekening mee dat dit afhangt van een aantal factoren, zoals bijvoorbeeld het aantal examens dat op de planning staat! Ook in de maanden juli en augustus worden examens afgenomen.

Indien de datum niet zou passen, kan je altijd contact opnemen met ons om een nieuwe datum overeen te komen voor het mondelinge gedeelte. 

Hoe mezelf voorbereiden? Wat studeren?

De beste voorbereiding blijft een goede en diverse stage waar je een uitgebreid takenpakket hebt gekregen en waarbij je de kans hebt gehad om de theorie aan de praktijk te koppelen.

In het schriftelijk gedeelte van de praktische bekwaamheidstest worden opnieuw vragen gesteld over dezelfde thema's die eerder aan bod kwamen bij de competentietest.

Welke thema's komen aan bod?

  • Beheer en rentmeesterschap
  • Boekhouden en ondernemen
  • Bouwkunde
  • Woningbouwwet
  • Contractenrecht m.i.v. antiwitwaswetgeving en anti-discriminatiewetgeving
  • Deontologie
  • Vastgoedfiscaliteit
  • Hypothecair krediet en verzekeringen
  • Omgevingsrecht
  • Verhuur
  • Verkoop
  • Waardebepaling
  • Zakenrecht en Ondernemingsrecht

De vragen over al deze thema’s werden uitgewerkt door de docenten van de drie Vlaamse hogescholen die een voltijdse vastgoedopleiding aanbieden (te weten Hogeschool Gent, Odisee Hogeschool en Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen).

Het BIV bekeek samen met een aantal experten ter zake welke topics aan bod moeten komen in deze test. Op basis van de bevindingen van een interne werkgroep van ervaringsdeskundigen, de ontwerpen van de beroepskwalificatiedossiers voor vastgoedbemiddelaar, syndicus en rentmeester zoals deze werden opgesteld door het Waarborg- en Sociaal Fonds voor de Vastgoedsector (SF323) en de drie voormelde hogescholen kwamen we tot bovenstaande thema’s.

Hoe verloopt het schriftelijk gedeelte?

Je legt het schriftelijk gedeelte af op een pc in ons examenlokaal en dit in het Nederlands of in het Frans. De vragen zijn niet vergelijkbaar met de vragen die je tijdens het mondeling gedeelte mag verwachten. Je schriftelijk gedeelte bestaat uit 60 meerkeuzevragen die je binnen de 2 uur moet oplossen. Iedere vraag heeft 3 antwoordmogelijkheden waarvan er telkens maar 1 correct is. Er wordt geen giscorrectie toegepast. Zowel een fout antwoord als een open gelaten vraag levert dus 0 punten op. Je krijgt meteen na afloop je score te zien. Je bent geslaagd als je minstens 60% behaalt.

Slaag je de eerste keer niet, dan krijg je een herkansing. Slaag je niet voor de herkansing, dan stopt de stage en zal je ambtshalve worden weggelaten. Je moet dan je stage herbeginnen, een nieuwe stage aanvatten met andere woorden, en dat kan je slechts één keer.

Hoe verloopt het mondeling gedeelte?

Je krijgt een aantal vragen en voldoende tijd om dit schriftelijk voor te bereiden. De leden van de Uitvoerende Kamer stellen uiteraard ook nog bijkomende vragen uit diverse domeinen (huur, verkoop, wet Breyne, verkooprechten, deontologie, vastgoedfiscaliteit, …). Hier wordt vooral gepeild naar je praktische kennis (parate kennis, “eerstelijnshulp”, …).

Wie voor het mondeling gedeelte slaagt, mag alle activiteiten uitvoeren binnen de deelkolom waarvoor hij of zij zal worden ingeschreven, dus test de Uitvoerende Kamer breed. Ook als je van plan bent om je toe te spitsen op één domein, moet je kunnen aantonen dat je het brede spectrum beheerst. Een voorbeeldvraag zou kunnen zijn: "Neem eens een huurovereenkomst of compromis door en toon aan dat je kennis hebt van alle vermelde begrippen en deze ook begrijpt."

Slaag je de eerste keer niet, dan krijg je een herkansing. Slaag je niet voor de herkansing, dan stopt de stage en zal je ambtshalve worden weggelaten. Je moet dan je stage herbeginnen, een nieuwe stage aanvatten met andere woorden, en dat kan je slechts één keer.

Voor de mondelinge proef kom je voor de Uitvoerende Kamer van de taalrol waarop je bent ingeschreven. Als je dit wenst, mag je je laten bijstaan door een tolk naar keuze. 

Enkele dagen na afloop van het mondeling gedeelte van de praktische bekwaamheidstest, ontvang je schriftelijk je resultaat. Je leest daarin of je geslaagd bent of niet, en welke score je behaalde.

Enkele veel gehoorde misvattingen

  • “Er wordt maar één vraag gesteld en bij een fout antwoord ben je meteen gebuisd”.
  • “Er wordt maar één detailvraag gesteld en verder niks”.
  • “Door enkel mijn schriftelijk examen te herbekijken, zal ik wel kunnen slagen voor het mondeling”.

Belangrijke informatie

Praktisch

Zowel het schriftelijk als het mondeling gedeelte vinden plaats op het BIV. Hier kan je terugvinden hoe je het BIV het makkelijkst kan bereiken. Zorg dat je voor het mondeling gedeelte op het aangewezen uur aanwezig bent en laat minstens 3 weken op voorhand een bericht na bij het secretariaat van de UK als je niet aanwezig kan zijn op de vooropgestelde datum. Op die manier kan een andere kandidaat jouw plaats innemen. Breng zeker je identiteitsbewijs mee (identiteitskaart, rijbewijs…).

Hulpmiddelen zijn verboden

Tijdens het afleggen van de praktische bekwaamheidsproef is het gebruik van elk toestel met communicatiemogelijkheden verboden, alsook alle documenten, materialen of technologische snufjes die van dienst zouden kunnen zijn. Alle toestellen moeten uitgeschakeld worden.